Eduka Centar

Posts Tagged ‘italijanski za decu


piše: Olgica Andrić
prof. italijanskog i portugalskog jezika

Nakon posete Materi, iz pokrajine Bazilikata selimo se jugozapadno, u pokrajinu Pulja. Naše sledeće odredište je grad Galipoli na obali Jonskog mora. Dok se šetate starim gradskim jezgrom i posmatrate prozirne svetlo-plave nijanse mora s obrisima ostrva Sant’Andrea i svetionika koji dominira panoramom, pitate se šta bi dovelo jednog putnika namernika baš u taj gradić sa nešto više od 21.000 stanovnika?

Možda činjenica da je Pulja regija u kojoj letuje godišnje najviše italijanskih turista (što je za brojne čitaoce možda novi podatak) ili možda radoznalost da se istraži mesto koje je tokom istorije bilo na meti raznih osvajača, koji su utisnuli neizbrisiv pečat na crkvama, trgovima, fontanama i samim stanovnicima? Mene, kao neumornog lingvistu i ljubitelja istorije, privuklo je samo ime grada- Galipoli.

Toponim

Kao što sam pomenula, možda je to ime i bilo glavni razlog da se uputim na Jonsku obalu, a ne u neko od brojnih letovališta na Jadranskoj obali u okolini Barija.

Ime Galipoli potiče od klasičnog grčkog  Καλλίπολις (Kallí Pólis ili Kallípolis), što znači “lep grad”. Zanimljivo je da to nije jedini grad Sredozemlja s tim imenom. Možda vam je prva asocijacija istoimeno mesto u Turskoj, u moreuzu Dardaneli, gde se 1915. godine odigrala se jedna od najkrvavijih bitaka u Prvom svetskom ratu,  mada su i u Srbiji meni dva poznata toponima istovetne etimologije – prvi je Kalipolje u opštini Sjenica, ali i Kalipolje u Gružanskom kraju, koje pesnik Dobrica Erić često pominje u svojoj poeziji. U Salentu se ranije se pretpostavljalo da naziv Galipoli potiče od reči “gallo”(petao), ali je ta pretpostavka kasnije odbačena, pošto je i u nazivima okolnih mesta evidentna grčka etimologija: Kalimera, Galunjano, Aliste.

 

Istorija

Na grbu ovog grada nalazi se petao sa krunom i latinskom natpisom: „fideliter excubat“. Legenda govori da je isti petao bio i na grbu Idonomeja Krićanina, heroja za kojeg se veruje da je osnivač gradova Leće i Galipoli. Iako su prema nekim istoričarima njegovi osnivači bili Mezapi, izvesno je da je Galipoli bio deo Velike Grčke (Magna Grecia) i da su se njegovi vojnici 265. godine pre Hrista sa saveznicima iz Taranta sukobili sa Rimom i nakon ubedljivog poraza taj deo Apeninskog poluostrva postaje rimski “municipium”. Rimljani su bili prvi u nizu osvajača koji su prohujali kroz Salento.

Početkom srednjeg veka Galipoli su opljačkali Vandali i Goti. Kasnije su ga obnovili Vizantijci, koji su zaslužni za njegov ponovni društveni i trgovački procvat. Kasnije je Galipoli pripao Papskoj državi i bio mesto oštrih sukoba istočne i zapadne crkve, da bi ga 1268. osvojili Normani, a kasnije i Karlo Anžujski, zbog čijeg se terora brojno stanovništvo iselilo u obližnji Alecio. Izbeglice su se vratile nazad 1300. godine, kada je Galipoli pripao Principatu Taranta. 1484. Venecijanci su bezuspešno pokušali da okupiraju grad, a u 16. veku u Galipoli stižu španski Burbonci i tada postaje deo Napuljskog kraljevstva. Ferdinand I Borbonski obnovio je luku, koja je u 18. veku bila poznata po trgovini ulja za lampe.

 

Praznici, folklor i tradicija

Proslava Svete Katarine – Sveta Katarina je jedan od najvećih gradskih verskih praznika tokom leta. Slavlje počinje 23. jula topovskim plotunima u rano jutro. U popodnevnim satima kreće procesija tokom koje građani nose statuu svetice, najpre šetalištem duž mora, a kasnije gradskim ulicama. Narednog dana održavaju se koncerti u lokalnom pozorištu, a prema tradiciji, sve se završava vatrometom u luci. Sve to se ponavlja i dan kasnije. Tokom sva tri praznična dana, u večernjim satima, održava se vašar na glavnom šetalištu.

Karneval – Zbog bogate narodne tradicije i arhaičnih običaja, još u 18. veku karnevalske svečanosti u “biseru Salenta”, privukle su pažnju stanovnika iz drugih krajeva Italije i stranaca. Potiču iz srednjeg veka, a osim maski koje oslikavaju vitešku prošlost, uočavaju se i paganski rituali vezani za kult vatre- poput onog kada se na trgovima spaljuju velike grane maslinovog drveta.

Vremenom je taj ritual, poznat po imenu „Focareddhe“, hristijanizovan i posvećen hrišćanskom svecu, gospodaru vatre, Svetom Antoniju Abate. Vatra se pali u centru grada, a čim ljudi vide dim, dolaze da igraju tradicionalni ples “picika” uz ritam saracenskog dairea, a u centru pažnje su posebno mladi parovi. Karnevalskim ritualima obuhvaćeno je sve ono čega se vernici moraju odreći tokom uskršnjeg posta, pa se zato trude da uživaju u obilju hrane, pića i ostalim zadovoljstvima.

Na ulice izlaze svi društveni staleži da podele euforiju i šale sa svojim sugrađanima i zaborave ponekad sumornu svakodnevicu, ne mareći mnogo da li nose raskošne maske ili one koje su skrojili od stare odeće. Prema zvaničnim podacima, svake godine tokom karnevala kroz Galipoli prodefiluje više od 120.000 ljudi.

 

Kulturno istorijski spomenici- Helenska fontana

Među najznačajnijim kulturno istorijskim spomenicima je Fontana “Elenika”, koju u narodu jednostavno zovu “grčka”, možda najstarija fontana u Italiji. Njenu starost i poreklo, međutim, niko nije precizno utvrdio: neki smatraju da potiče iz grčkog perioda, prema nekim mišljenjima iz renesanse, a možda čak i iz 19. veka.

Fontana, naizgled remek-delo klasične umetnosti, do danas je obavijena velom tajni- na reljefima koji je ukrašavaju predstavljene su paganske figure, a lokalna legenda kaže da je ona plod magije, jer njena lepota i stilsko savršenstvo ne mogu da budu ljudskih ruku delo.

Neki veruju da je fontanu izgradio alhemičar, “mag Vergilije”, možda niko drugi nego čuveni latinski pesnik koji je veći deo svog života proveo u tim krajevima, te ga zato stanovnici Salenta veoma cene i poštuju. Titulu “maga” dodelili su mu u srednjem veku, kada se verovalo da natprirodne moći poseduje svaki izuzetan čovek, koji poznaje tajne prirode i koji je sposoban da stvori velika dela, a nije vođen davoljim silama. Narod, dakle, veruje da je “mag Vergilije” osmislio fontanu, a da mu je u njenoj izgradnji pomogla neka okultna sila, verovatno vila. Postoji i izreka na dijalektu: “La funtana de Gaddhipuli, Virgilliu la pensau e la vecchia la fice”- galipoljsku fontanu Vergilije osmisli, a starica je napravi.


piše: Olgica Andrić
prof. italijanskog jezika

Matera – „okamenjeni grad“

Turisti koji posećuju Italiju uglavnom su očarani lepotom venecijanskih palata, romantikom Verone ili bajkovitim toskanskim pejzažima. Ko se usudi da ode još južnije, tačnije u regiju Bazilikata, poznatu takođe po imenu Lukanija, otkriće jedinstven grad nastao u paleolitu: Materu. Ako ste mislili da su pojedini filmovi sa biblijskom tematikom snimani na Bliskom Istoku, pogrešili ste! Većina scena zabeležena je baš u Materi.

Lukanija na istorijskoj mapi Južne Italije

 

Grad stena

Matera je poznata po imenu “Grad stena”, baš zbog specifičnosti i jedinstvenosti starog gradskog jezgra, izgrađenog u klisuri Gravina, koja je grad delila na dva dela. Skrivena među stenama, Matera je vekovima bila nevidljiva za osvajače koji su pohodili ove teritorije, pa je njen stari izgled ostao nepromenjen tokom vekova.

Klisura Gravina

“Stene iz Matere” i njihovi oblici rezultat su brojnih civilizacija koje su se na toj teritoriji smenjivale, od onih praistorijskih neolitskih, preko grčke, rimske i normanske, pa sve do 19. i 20 veka, perioda u kom je Matera pretrpela velike promene. Tokom Drugog svetskog rata, Matera je bio prvi grad Južne Italije koji je pružio snažan otpor fašističkoj vojsci, 21. septembra 1943.

U odmazdi fašista stradalo je brojno lokalno stanovništvo. Posle rata, 1963. godine, počela je izgradnja novih stambenih kvartova. Tada se iz “kamenog grada” iselilo više od 15.000 stanovnika. Staro jezgro delimično je oštećeno u zemljotresu 1980. godine, a konačno, od 1986. godine, počinje njegova obnova i vraća mu se stari izgled. Od 1993. je pod zaštitom UNESCO.

Sigurno postavljate pitanje šta je nateralo još praistorijske ljude da izgrade naselje na ovako nepristupačnom mestu? Pre svega veliki problemi u snabdevanju pijaćom vodom. Na 150 metara od nivoa potoka koji protiče kroz klisuru, bele stene su bile odlična korita za skupljanje vode. Još od prvobitnih naselja stanovnici Matere ulagali su sav svoj trud i napor ne samo da izgrade kuće u kamenu, već da, pre svega, iskopaju cisterne za vodu i tako sebi obezbede opstanak. S današnje tačke gledišta, Matera je jedan od prvih i najstarijih primera bio-arhitekture na svetu.

Matera- staro gradsko jezgro

 

Pažnja, snima se film!

Različitim motivima bili su vođeni brojni reditelji, koji su snimali svoje filmove baš na stenama Matere. Tako su se njene živopisne ulice i građevine selile u neke druge epohe i na neke druge geografske širine. 1953. godine, Alberto Latuada u Materi snima film “Vučica” a “stene” se u njemu pretvaraju u jedno siromašno sicilijansko selo. Nakon iseljavanja stanovnika u nove kvartove, reditelji neorealisti koristili su baš oronulo gradsko jezgro kako bi prikazali siromaštvo i zaostalost Južne Italije u odnosu na Sever.

Beživotne stene postaju scenografija bez precizne istorijske odrednice- čuveni Pjer Paolo Pazolini u “Jevanđelju po Mateju” 1964. godine daje im vanvremensku, metafizičku vrednost, gde se prepliću prošlost i sadašnjost. Nešto kasnije, 1985. godine, “stene” postaju Jerusalem sa Kraljem Davidom, gde glavnu ulogu tumači Ričard Gir. Treći put Isus Hrist je “posetio” Materu 2002. godine, u filmu “Poslednje Hristovo iskušenje” reditelja Mela Gibsona.

 

Kult Bogorodice- najznačajniji praznik u Materi – “La festa della Bruna”


Ikona “Madonna della Bruna” naslikana na bakru

To je možda jedan od najinteresantnijih i najlepših praznika, kojem možete prisustvovati ako ste u poseti regiji Bazilikata. Legenda govori da je jedan zemljoradnik, u periodu žetve, vraćajući se iz polja u zaprežnim kolima, sreo jednu ženu u ishabanoj odeći kako stoji pored puta i ona ga upita da je preveze do grada. To beše Bogorodica, “Lepa gospa”.

 

Svečanosti u čast Presvete Marije Brune održavaju se od 1389. godine. Svakog 2. jula u zoru, stanovnici Matere dolaze do Katedrale, odakle kreće “povorka pastira”, koja prolazi gradskim ulicama, a upopodnevnim satima pridružuje im se i “povorka seljaka”. Gradom paradiraju i mladići u kostimima vitezova, a na “trijumfalnim kolima” nose ikonu Svete Marije Brune, sve dok ponovo ne stignu do Katedrale. Trijumfalna kola su onovni simbol proslave, vuku ih osam mula, a na kraju bivaju iskomadana i uništena na trgu Vittorio Veneto. Po tradiciji, praznik se završava vatrometom, koji osvetli čitavu Materu i njene stene. Osim gradskog stanovništva, tog dana u Materu pristižu mnogobrojni vernici iz susednih sela.


Hteli biste da omogućite svom detetu da „na vreme“ počne sa učenjem stranih jezika, ali niste sigurni koji bi jezik, u ovom trenutku,  bio Vaš najbolji izbor? Škola stranih jezika Eduka CentarTC Sad Novi Bazaar pomoći će Vam da rešite dilemu! Povedite Vaše dete u prepodnevnu šetnju do II sprata novosadskog Bazara, gde se svake subote u periodu od 11. septembra do 2. oktobra 2010. godine, od 11-13 časova održavaju različite edukativne jezičke radionice za najmlađe.

Prva radionica održana je proteklog vikenda (11.9.2010.) i bila je posvećena učenju italijanskog jezika. Radionicu „Italijanski kroz igru“ vodila je prof. Olgica Andrić, predavač italijanskog i portugalskog jezika u Eduka Centru, uz dragocenu pomoć (z)animatora iz Mini kluba.

U radionici su učestvovala deca uzrasta 3-10 godina, a nova saznanja koja su ovom prilikom stekla kroz igru, podrazumevaju fond od 40-50 reči iz italijanskog jezika (boje, brojevi, predstavljanje…), kao i zanimljive informacije iz savremene italijanske kulture i života.

Mališani su se dobro zabavili, lepo družili i kvalitetno proveli svoje slobodno vreme.

A među nekima od njih, prepoznali smo prave „mlade“ talente :)

Najmlađe učesnice radionice

Naredne tri subote (18. septembar, 25. septembar, 2. oktobar 2010.) rezervisali smo za jezičke radionice iz ruskog, engleskog i španskog jezika namenjene deci, koje će se održati u isto vreme (11-13h) i na istom mestu (II sprat Tržnog centra Sad Novi Bazar). Povedite svoje klince i pridružite nam se u otkrivanju novih svetova! Vidimo se…



  • edukacentar: Hvala na lepim rečima. Prenećemo pozdrave prof. Oliveri :)))
  • alexandra: Hvala ,prof. Oliveri Ristic na besprekorno odzanom predavanju u vezi polaganja engleskog jezika-na internetu (prof.Vujacic)
  • Eduka Centar: Zakazan je još jedan termin za konsultacije o pripremama za polaganje prijemnih ispita: ČETVRTAK, 14.10.2010. u 20,00 časova u našem amfiteatru (N
Прати

Добијте сваки нови чланак достављен у ваше поштанско сандуче.